Het is laat, alweer. Tegen sluitingstijd, denk ik.
De kruk plakt.
Er is avond aan avond bier op gemorst en niemand die hier werkt, wekt de indruk schoon te willen maken – misschien zouden ze het niet eens kunnen, die barkeepers. Alleen maar als een robot de tap open zetten en een bodemprijs innen, dat het daar ophoudt qua vaardigheden.
Ik kijk om me heen en zie dat er een meisje constant heen en weer loopt over de dansvloer. Zij kijkt ook om zich heen, zoekt.
Het is bijna opzichtig.
Ik ken haar, zij kijkt met pretogen naar de wereld, zelfs als ze in paniek is (of die indruk wekt).
Het lijkt of ze de kunst van het jagen heeft geleerd, omdat niet alle mannen die kunst meer beheersen. Toch is het te vluchtig, dat jagen van haar.
Een goede jager ben ik niet, maar de theorie erachter ken ik: wees steeds alert, maar bedachtzaam. Kies je prooi zorgvuldig en als je dan gekozen hebt: concentreer je alleen op de prooi, niet op de andere dieren.
Wacht af tot je kans hebt om toe te slaan. Pas dan, als je voelt dat die kans er is, moet je je handelingssnelheid opvoeren naar het niveau dat Pretoog daar op die dansvloer nu al heeft, terwijl ze nog geen prooidier (of –jongen) gekozen lijkt te hebben.

Ze komt naar me toe.
‘Hoi!’ zegt ze.
‘Hoi,’ zeg ik. Ze is mooi, mooier dan ik me herinner.
‘Sorry, hè..’ zegt ze.
Haar hand klopt even op mijn schouder. Ze lacht erbij. Niet alleen mooier dan ik me herinner, ze zet een nieuwe standaard. Vanaf nu is zij synoniem aan schoonheid.
‘Sorry wat?’
‘Sorry dat weet je best,’ zegt ze. ‘Sorry van vorige week.’
Vorige week.
Het plastrauma.
‘Och, nee joh,’ lieg ik, ‘Maakt niets uit.’
‘Dan niet,’ zegt ze.
Ze bestelt twee drankjes en zet er één voor mijn neus neer.
Het afschuwelijke moment dat zij voor mijn drankje betaalt, laat ik zogenaamd gelaten voorbijgaan. Ik accepteer het, want ze straalt uit dat ze het niet accepteert als ik het niet accepteer.
‘Ik spreek je zo wel, hè?’ zegt ze.
Weer een schouderklopje. Marilyn Monroe die uit beleefdheid met haar fans spreekt, lijkt ze.
‘Ja, misschien, denk het,’ zeg ik.
Ze loopt weg, begint te jagen. Fluistert af en toe iets in het oor van de vriendinnen die ze bij zich heeft.
Tijdens het jagen kijkt ze mijn kant op, soms.

Als iemand me zoekt: ik ben in mijn hoofd.
Ik ben woorden aan het verzinnen die als excuus kunnen dienen voor het niet naar Pretoog toelopen en zeggen: ‘Jaag op mij!’
Of om – nog beter – zelf op haar te jagen. Om mijn vader trots te maken, om mijn naam eer aan te doen.
Woorden die tussen haakjes zouden moeten staan, omdat ze minder belangrijk zijn dan mooie daden.

(Op een dag worden we geboren en daarmee beginnen we dood te gaan. De dagen die we nog hebben, worden minder. We kunnen stoppen met roken wat we willen, gezond leven wat we willen, de dagen die we gehad hebben, krijgen we niet meer terug. Iedere seconde brengt ons dichterbij het zwarte gat dat volgens sommigen een witte tunnel is.
En tijdens dat gemiddeld tachtigjarige sterven dat wij leven noemen, is er één ding dat belangrijk is.
Er is maar één ding dat die jaren draaglijk kan maken en dat is dat je een andere stervende tegenkomt die samen met jou op weg naar de dood wil – of tenminste een stukje meelopen. Dat het maar één ding is dat ons gelukkig kan maken, echt gelukkig, maakt dat ene ding belangrijk. Het maakt het groter dan welke verslaving dan ook, beklemmender dan de veters van te strak gestrikte schoenen. Hoe belangrijker iets is, hoe sneller passiviteit de makkelijkste optie is. Een voorbeeld? De jongen die bovenop de hoge duikplank staat en geen spier meer beweegt. Passiviteit is de eerste optie, want de afstand tussen hem en het water is enorm.)

Tl-licht.
Ik ben uit mijn hoofd. Pretoog loopt langs me.
‘Wil je nog iets drinken?’ vraag ik.
‘Te laat, Wolf,’ zegt ze.
‘Ze schenken nog wel, denk ik.’
‘Dat bedoel ik niet. Je vraagt het te laat.’
De twee vriendinnen die achter Pretoog staan, kijken verveeld en geïrriteerd naar hun schoenen.
‘Ga je mee naar buiten?’ vraag ik haar.
Het is eruit voor ik erover heb nagedacht. Een daad van jagen.
‘Tuurlijk. De kroeg gaat dicht.’
‘Dat bedoel ik niet.’
‘Te laat, Wolf. Te laat. Ik dacht dat jij een slimme jongen was.’
De pret is uit haar ogen.
Haar twee vriendinnen vermijden ieder contact met mij en lopen achter haar aan als twee welpjes achter een leeuwin.

Het plan was om te gaan slapen, niet om te gaan piekeren.
Het plan was om vredig te dromen over dingen die niet gingen gebeuren.
Het plan was niet om ineens een besef te krijgen. Het krijgen van een besef moet beperkt worden tot kantooruren, anders komt het altijd ongelegen en is het bovendien beïnvloed door drank.
Het besef dat ik krijg, is dat er vanavond maar twee woorden gesproken zijn die echt belangrijk zijn.
Te laat.
Ik ben de jongen die te laat was.

II
De eenzame harlekijn negeert het getrompetter van de bosneger; de straatmuzikant blaast voor zich uit, omdat achter zich uit blazen niet kan: dan zou zijn mond in zijn achterhoofd moeten zitten. De harlekijn dendert voort, voorbij de bosneger, van waarheid naar waarheid, gehinderd door kennis noch beren op de weg.
Het asfalt glinstert in de nachtzon, iedereen draagt gebroken glas met zich mee. De frituur pruttelt tot de dagzon opkomt.
Het gewauwel van de harlekijn verstiert geen liefde, verstoort geen haat.
De respectloze mannen die elkaar op hun respectievelijke bek dan wel in hun gerespecteerde kloten slaan, omdat hun aderen vol zijn van buitenlands gedestilleerd, negeren de tetterende harlekijn.
Hij staat autistisch voor zich uit te wauwelen in een zelfverzonnen taal. De woorden kloppen niet, maar de klanken spreken tot de verbeelding, het probleem is alleen dat de verbeelding niet terug praat. Mayonaise vermengd met lauw pils geeft de straattegels hun vergane glorie terug: niet langer zijn zij te min voor duiven om op te schijten.
Op die tegels staat de harlekijn buiten de maat iets te doen wat hij zelf dansen zou noemen, anderen noemen het in het gunstigste geval een epileptische aanval. De harlekijn had zich de hele avond voorbereid op zijn getetter: met lippenstift van een merk bekend van TV heeft hij zijn smoelwerk vol gesmeerd, om de schijn van artisticiteit op te houden. De rol van harlekijn past hem goed, zelfs zonder make-up lachte iedereen hem recht in zijn rug uit. Achter zijn gezicht om, werd er op hem gespogen en iedereen maakte hem wijs dat niet speeksel, maar een verdwaalde regendruppel de weg naar zijn lijf gevonden had.

III
De plompverloren jongere schrijft een verhaal over twee dwazen. Niet over een jongen en een meisje, want daar weet hij niet veel van. Wat hij erover denkt te weten, schrijft hij niet op, omdat het nog moet rijpen in dat hoofd van hem.
De nasmaak van lange nachten droogt zijn mond uit. Als hij op zijn hoofd krabt, voelt hij dat zijn huid slechter aan het worden is: hij krabt een puistje open, smeert bloed en pus aan zijn broek.
’t Is nacht, de tijd dat iedereen stil is, behalve hij. Zijn schrijven is als toiletbezoek: hij heeft er geen zin in, maar de aandrang is er.
Dan maar een verhaal over twee dwazen, dan lijkt hij zelf nog wat (een kunstenaar, misschien, of een gevoelige jongen). De dwazen die hij beschrijft, hij heeft ze nooit gezien. Sterker: ze bestaan waarschijnlijk niet. Twee fantasievriendjes die de nacht wat lichter maken.
De zelfkant van het leven is een dankbaar onderwerp: ver van zijn bed, waarin hij te weinig heeft geslapen.
Hij tikt woorden die hij zelf niet snapt, tot ze onzinnen vormen.
Dan sluipt hij richting slaap, weg van de dwazen.

Iedereen is weer eens weg.
Het voorkomen van een kater gebruikten ze als argument, of een tentamen dat ze de volgende ochtend zouden moeten leren.
Zelfs Job is met zijn wiebelhoofd zijn bed tegemoet gegaan.
Ik dans.
Geen mens ken ik.
Ik bestel, om daar verandering in te brengen.
Er wordt in mijn rug gepord. Dat wordt, in mijn gemoedstoestand, vechten of flirten.
Twee pretogen kijken in mijn loddersmoel.
Flirten, wordt het.

‘Jij bent een vriendin van…’
‘Ja,’ zegt ze, ‘Ze was een beetje dronken.’
‘Je bedoelt?’ vraag ik.
‘Met kerst,’ zegt ze, ‘Dansen?’
Dansen met pretogen is een genot, niets anders.
Mijn blaas is als Nederland volgens sommigen: overvol.
Niet alleen fonkelen haar ogen, ze kijken ook onophoudelijk in de mijne.
Ergens las ik, dat wanneer iemand je langer dan zeven seconden aankijkt, diegene je leuk vindt.
Ik tel.
Vijfenveertig seconden danst ze met haar ogen in de mijne, steeds dichterbij komend.
Ze ruikt naar schoonheid, ze ziet er uit als een dure eau de toilette.

We lachen het jassenmeisje uit: de dronkeman lacht de lamme vrouw uit.
Zij lijkt nuchter, heeft een dubbele tong noch een zwalkloopje.
Kippenvel – van de aandrang om te plassen, niet van haar schoonheid.
Haar neus komt dichterbij, haar tanden, ogen.
Ze draait een rondje, blijft staan en poseert.
We dansen door. Kaboutertjes steken naalden in mijn blaas, het is tijd om te plassen.
‘Zo terug. Plassen,’ schreeuw ik door de muziek heen.
‘Tot zo,’ lacht ze.
Onze handen raken elkaar even aan.

Ik plas met Pretogen in mijn hoofd.
Als ik mijn neus optimaal benut, ruik ik haar en vergeet ik dat ik op een mannentoilet ben, waar mannen naast de pot pissen, mannen hun remsporen niet uitwissen en mannen hun zaad lozen, bij gebrek aan aandacht.
Ik was mijn handen, neem een kauwgopmje en praat mezelf moed in.
Dit wordt beter dan flirten, dit wordt liefde – voor zover liefde meer is dan chemische lust.
Ik loop de dansvloer op.

Pretogen zijn onvindbaar.
Ik dans mijn weg naar de bar, maar ze zijn er niet, de ogen.
Dan zie ik haar, ze wordt opgetild door getrainde armen.
Ze lacht, kijkt hem vijf, zes , zeven seconden aan.
Hij kijkt terug.
Ik loop er naartoe, zij kust hem.
Gespierde armen winnen het van een gespierd vocabulaire.
Was ik niet gaan plassen, dan was dit niet gebeurd.
Ik weet het zeker – twee decennia zijn niet genoeg om jeugdtrauma’s te wissen.

De pretogen berg ik in een hoekje van mijn hoofd op, bij het jassenmeisje.
Onbenullig en onhandig onderneem ik een poging afscheid te nemen van haar.
Bijna slaat een man in een kilt mijn tanden door mijn lip, maar hij wordt tegengehouden.
Ik tik op de schouders van het jassenmeisje: ‘Gelukkig nieuwjaar, nog.’
‘Dankje.’
Ze schaamt zich en kust dan de gespierde armen.

Ik ben thuis.
Een honderdste herhaling van een kwaliteitsserie vertelt me dat de meeste mensen hetzelfde denken over wat een mooi verhaal is: jongen ontmoet meisje, jongen verliest meisje, jongen krijgt meisje terug.
Mooie verhalen hoef ik niet te schrijven, die schrijf ik wel als daar een reden toe is.
Die reden komt, op de dag dat ik nooit meer naar de wc hoef.
Ik moet plassen.

Na mijn voorwoord van vorig jaar gelezen te hebben, ben ik tot de conclusie gekomen dat het beter is om de kerstboodschappen aan Hare Majesteit over te laten.
Desondanks: Vrolijk kerstfeest, of beter: ik hoop dat je een vrolijk kerstfeest gehad hebt. Onderstaand schrijfsel is misschien gedeeltelijk onbegrijpelijk als je Wolf niet eerder hebt gelezen. Als je je afvraagt waarom ik soms een zin zonder hoofdletter begin, of als je je afvraagt wie de personages zijn, helpt het enorm om de ‘Wolf viert kerst’ van vorig jaar te lezen.
Veel leesplezier!

Wolf viert kerst II

Voor

De tafelschikking is hetzelfde als vorig jaar: aan het hoofd de walmdichter, tegenover mij mijn moeder.
Het enige verschil is dat onze hond dood is.
Darmkanker.
De dichter kondigt met consumptie aan dat hij een kerstrede heeft geschreven.
Ik kan de opborrelende woorden: ‘Je bent de koningin niet, reutelende woordenverkrachter,’ nog net op tijd wegspoelen met een flinke slok wijn.
Mijn moeder kust hem een vrolijk kerstfeest, ik schenk bij. Nuchter smaakt de garnalencocktail niet en nuchter smaakt de avond mij ook niet. Vrede op aarde is makkelijk als je te dronken bent om oorlog te voeren.
De zeevruchten in een kristallerig aandoend glaasje zijn kouder dan de oorlog tussen de stiefdichter en mij: de Grote Uitbarsting zou zomaar tussen hoofdgerecht en dessert kunnen gaan plaatsvinden.
Mijn moeder glimlacht doorlopend, alsof er geen middenweg is: alle tanden tonen of alle tranen spuien.
Ze zegt: ‘Tijd voor je toespraak?’
hij Antwoordt: ‘Straks. Na het hoofdgerecht. Speeches staan of vallen bij de timing.’
Ik zeg niet: ‘De juiste timing maakt jouw woordenbraaksel heus niet beter, dieptrieste stinkalcoholist.’
Ik ruim af, om rampen te voorkomen. Onderweg naar de keuken laat ik een glaasje vallen. hij Twijfelt geen moment en ruimt de scherven op als ware hij een vergevingsgezinde Heiland – of een man die iets goed te maken heeft.
Mijn moeder glimlacht.

Hoofd:

De botjes van de coq au vin gooi ik achteloos op de grond, ik ben het sterfgeval vergeten. De hond en ik waren geen beste vrienden, maar voor het eten van resten was hij nuttig. Daarnaast is een hond in huis een zegen als je een zwijn gewend bent.
We zijn overgeschakeld op rode wijn, ik volg het tempo van de vadsige dichter.
‘Lekker hè,’ glimlacht mijn moeder tijdens een stilte.
‘Heerlijk, schat,’ strompelt uit de mond van haar sukkel.
Ik zeg niet: ‘Gezellig ook. Blij dat ik met de twee liefste mensen van de wereld aan het kerstdiner zit,’ want dat zou cynisch en in strijd met de kerstgedachte zijn.
Ik peuter opzichtig in mijn neus.
‘Wolf! Hou op,’ zegt mijn moeder.
‘Laat die jongen nou, Lydia. Het betekent dat hij zich thuis voelt. Men peutert alleen in de neus als men zich veilig voelt, toch Wolf? Laten we daarop proosten.’
Ik proost met hem en pers er een glimlach uit zoals een tienermoeder er een drieling uitperst.
Mijn moeder bindt in – de goede vrede is haar meer waard dan goede etiquette.
‘Sorry mam, ik ben een beetje balorig.’
‘Geeft niet schat, was je handen.’
‘Wil je een nieuwe fles meenemen?’
Ik neem een nieuwe fles mee en eet mijn groenten op, met mayonaise.
hij Tikt met zijn mes op zijn glas en staat op. Vouwt een papiertje open.
‘Lieve Lydia, lieve Wolf,’ begint hij.
Het citeren van de volledige speech zou het algemene niveau van dit schrijfsel te zeer de diepte in sleuren, dus ik houd het bij fragmenten.

‘Kerstmis is een feest van dankbaarheid, dankbaarheid voor existentie, maar toch zeker ook voor de essentie van die existentie, namelijk de aanwezigheid van liefde op aarde en die liefde heb ik gevonden in de persoon van Lydia’ – een lodderige knipoog naar mijn moeder – ‘Ik ben dankbaar dat ik hier mag zijn, niet dankbaar aan een God, maar dankbaar aan jullie, tastbaar, zoals jullie hier zitten. Dat jullie mij opgenomen hebben in jullie gezin, doet mij veel.’
Ik verzwijg: ‘Het doet mij ook veel: walgen en gruwen doet het mij.’
Mijn moeder trapt erin en snottert van geluk. hij Veegt een traan van haar wang: het is net echt.
hij Gaat verder: ‘Wolf, ik weet dat we – als vakbroeders – soms twisten,’ – lodderige knipoog naar mij – ‘maar van twisten groeit men. Ik weet ook dat je het lastig vindt om mij als vaderfiguur te zien, maar ik heb het altijd goed bedoeld. Dit heb ik niet opgeschreven, maar mijn hart vertelt me: ik ben ook van jou gaan houden.’
Weer een traan bij mijn moeder, weer veegt hij die af.
Ik krab ongenadig hard aan mijn bovenarm en luister niet meer naar wat hij zegt.
Als hij klaar is, zeg ik: ‘Ik ruim af.’
Ik ruim af.
Zijn hart vertelt het hem. Het glazuur spat van mijn tanden.

Na:

‘Vienetta blijft lekker, al eet je het elke dag,’ heeft mijn moeder ooit gezegd. Ik heb haar niet uitgelachen, want ze is een vrouw van gewoonten: Vienetta met kerst en verliefd worden op de verkeerde mannen – het is een rijke traditie.
Dit jaar extra veel slagroom, om de avond nog zoeter te maken dan hij al was.
Mijn moeder heeft blossen op haar wangen en slaat beleefd het likeurtje af dat hij voor bij het dessert heeft meegenomen. Mijn hoofd is ongetwijfeld roder dan het golfje onder het woord ‘gezapigheidsslagroom,’ maar ik knik het gulzig als hij mij een drankje aanbiedt.
Als hij me er nog een aanbiedt, knik ik minstens zo gulzig.
Het is stil.
‘Als schrijver, Wolf, wat vond je als schrijver van mijn toespraak?’ komt er uit zijn strot.
Ik doe alle mogelijke moeite om niet te zeggen: ‘Slecht,’ maar die moeite blijkt vergeefs.
Mijn moeder haalt een glas water. Ze glimlacht niet meer.
‘Proost,’ zegt hij. ‘Op vrijheid van meningsuiting. Het kwam uit een goed hart. Ik hou van je.’
We proosten.
‘Ik niet van jou,’ mijn relativeringsengeltje is ergens tussen Sinterklaas en kerst vast komen te zitten in de file.
hij Blijft beleefd: ‘Waarom die haat? Je weet dat haat niet zonder liefde kan bestaan.’
Mijn moeder schopt me tegen mijn schenen. Ik schenk bij.
‘Jij ook?’
‘Ik ook,’ zegt hij.
Een hond zou welkom zijn, op een moment als dit zou hij dan een leuk kunstje kunnen doen, om de aandacht af te leiden.
‘Waarom die haat, Wolf?’
‘Je bent nep. Een nepdichter. Nepliefde. Het enige dat tussen jou en de nachtopvang staat, is mijn moeder.’
‘Onzin,’ zegt hij.
Mijn moeder schopt harder. Ik schenk bij. hij Krijgt niet.
‘Laten we het gezellig houden,’ zegt ze.
‘Dat is het niet,’ zeg ik.
‘Laten we het dan gezellig maken,’ probeert ze.
hij Zegt: ‘Ik snap je frustratie, het is ook lastig om je moeder met een nieuwe…’
Het begint op schreeuwen te lijken: ‘Houd je bek. Dat heeft er niets mee te maken. Neppsycholoog. Waardeloos ben je.’
Het is opnieuw stil.
hij Probeert: ‘Het spijt me dat ik niet aan je verwachtingen…’
Ik onderbreek hem: ‘Ik ga sigaretten kopen.’
Mijn moeder mengt zich in het gesprek: ‘Alles is dicht. Het is eerste kerstdag.’
‘Dat zien we dan wel weer.’

Borrel:

Alles lijkt dicht. Zelfs in het alcoholistencafé brandt geen licht. Ik wil omkeren om een nachtwandeling door het park te maken, – zelfmedelijden is fijner als het plaatsvindt in een romantische setting – maar zie dan een café dat nog open is. Ik struikel naar binnen.
‘Een pakje Gauloises.’
De blik van de barvrouw bevestigt mijn vermoeden dat ik er verlopen uitzie.
‘Consumptie verplicht,’ zegt ze, terwijl ze een peuk opsteekt.
‘Doe me dan maar een cola. Of nee: een whisky. Een dure. Geen ijs.’
Mijn whisky ruikt naar hoofdpijn. Ik neem een teug.
Er vliegt iemand om mijn nek, van achteren. Het is het jassenmeisje.
Ze ruikt naar het parfum dat zij en mijn moeder hebben, maar vooral naar wijn.
‘Vrolijk kerstfeest,’ zegt ze.
Ik wens haar een vrolijk kerstfeest.
‘Ik heb je gemist, Wolf,’ zegt ze. ‘Je bent mooier geworden.’
‘Helemaal niet. Ik zie er niet uit en ik ben chagrijnig.’
Ze luistert niet.
‘Jawel. Vind je mij mooi? Ik weet best dat je mij mooi vindt.’
Ook zij heeft moeite om rechtop te blijven staan. De vriendin waarmee ze is, wacht achter haar. Het ongeduld springt bijna haar ogen uit.
Ik kijk naar het jassenmeisje. Ze is mooi, maar niet hemeltergend mooi. Gewoon: mooi.
Ik zeg: ‘Ja. Ik vind je mooi.’
‘Ik vind je leuk,’ brabbelt ze.
Komt ze nu mee.
‘Ik jou niet. Niet meer. We zijn te eerlijk, geloof ik. Het begint een beetje kitscherig te worden.’
‘Je vindt mij best wel leuk,’ probeert ze en ze legt haar hand op de mijne.
‘Kom mee,’ zegt haar vriendin, die zich aan mij voorstelt. Ze heeft pretogen.
‘Je hebt mijn jas nog,’ zegt het jassenmeisje.
‘Heb ik al lang teruggegeven.’
Ze wordt meegesleurd door haar vriendin.
Terwijl ze wegloopt, gebaart het jassenmeisje dat ik haar moet bellen, waarna ze een ongecontroleerde luchtkus de kroeg in smijt.
Ik ga naar huis.

Het kan zo in een keukenmeidenroman: Als ik thuiskom, hoor ik haar snikken in bed. Ik klop zo gecontroleerd mogelijk op haar deur, en stommel naar haar bed.
‘Wat is er, mama?’
‘Ik heb hem weggestuurd.’
‘Dat doe je toch elke avond?’
‘Maar nu echt. Hij komt niet meer terug.’
Ik grinnik, om me een houding te geven. Op haar wekker probeer ik te zien hoe laat het is, maar mijn ogen stellen niet meer scherp.
‘Waarom?’
‘Omdat je gelijk hebt.’
Ze snikt een beetje. Mijn wijze woorden zijn op, dus ik zeg: ‘Probeer maar te slapen.’
Ik sluit haar deur.
Er zit nog een beetje likeur in de fles.
Ik schenk in en maak de knopen van mijn jas los.
Als de hond nog leefde, had ik hem sarcastisch aangekeken en ‘Vrolijk kerstfeest, ouwe reus,’ gezegd.
Ik ga op de bank liggen, niet om te slapen, maar om even te ontspannen.
Echt niet om te slapen, ik zal zo opstaan en netjes naar bed gaan.
De kamer draait een beetje.
Ik ben weg.

De man gaat op een bankje zitten. Hij kucht en wacht.
Op de straat waaraan het bankje staat, fietst een vrouw.
Ze stuurt niet goed en valt, omdat haar wiel in de tramrails is terechtgekomen. Haar handtas vliegt door de lucht en wordt overreden door een auto, waarvan de bestuurder de liggende vrouw behendig ontweken heeft. De auto rijdt door, de vrouw vloekt wat en staat op. Geen ernstige verwondingen, wat bloed op haar hand. Ze onderzoekt wat er nog over is van haar handtas.
De man staat op en zegt iets. De vrouw merkt hem niet op. Ze wil doorfietsen, maar de rails hebben hun sporen op haar fiets achtergelaten: een slag in haar voorwiel. De man, die weer was gaan zitten, loopt nu naar haar toe.

‘Kan ik je helpen? Een pleister?’
‘Nee, het lukt wel.’

Ze heeft haast, lijkt het. Het bloed op haar hand veegt ze af aan haar jas en ze loopt met haar fiets verder. De man wil weer gaan zitten, maar ziet dan dat de telefoon van de vrouw nog op straat ligt. Hij pakt het ding op en draaft achter haar aan.
‘Is die van jou?’
‘Ja. Dank.’
‘Ik ben Oscar.’
‘Dank, Oscar.’
Ze draait zich om, vergewist zich ervan dat haar telefoon het nog doet en loopt door.

‘Heb je haast?’ vraagt de man die Oscar heet.
‘Ja, nogal, dus als u het niet erg vindt…’
‘Ik kan je brengen.’
‘(…)’
‘Ik bedoel echt brengen. Als een taxi, maar dan zonder betalen. Ik bedoel niet dat ik, nou ja, bedoelingen heb.’
‘Nee, bedankt.’
‘Echt niet?’
‘Nee, echt niet. U hoeft niet aan te dringen.’
‘Dan niet.’

De man loopt terug, gaat weer op zijn bankje zitten en wacht. Hij kijkt naar de vrouw die met haar fiets worstelt. Soms vloekt ze erbij. Haar hoofd wordt er rood van.
‘Weet je het zeker?’ roept de man.
Zij is al bijna de hoek om, maar komt toch terug, als een kind dat van huis weggelopen is.
‘Breng me maar. Dat van die bedoelingen hè, al had u ze wel: vergeet ze. Ik heb haast.’
De vrouw zet haar fiets op slot, die valt om en ze laat hem liggen. De man loopt voor haar uit naar zijn auto, die verderop geparkeerd staat.
Ze stappen in, hij vraagt waar ze heen moet, zij vertelt hem dat.

Hij zet een muziekje op.
Zij zegt: ‘Je hoeft geen sfeer te maken, hoor. Ik snap dat je de stilte vervelend vindt, maar ik zit hier niet voor de gezelligheid.’
Hij bloost wat en zet het volume hoger.
‘Zal ik je anders iets vragen? Wat deed je op dat bankje?’
‘Wachten.’
‘Waarop? Op wie?’
‘Op een verhaal.’
‘Ben jij een vage?’
‘Nee, ik schrijf graag.’
‘Ga je over mij schrijven?’
‘Nee. Je bent niet leuk om over te schrijven. Je vraagt alleen maar. Als ik over jou zou schrijven, zou ik dus eigenlijk alleen maar over mezelf schrijven, omdat ik dan de antwoorden zou opschrijven die ik gaf op jouw vragen. Er zijn al genoeg schrijvers die over zichzelf schrijven.’
‘Ah, jij bent niet ijdel en niet in jezelf geïnteresseerd? Uniek, hoor. Interessant, ook.’
Hij zet het volume nog wat harder en neuriet mee.
Zij grijpt in haar tas en gromt iets.
‘Moet je zien, er zat een sinaasappel in mijn tas, die is nu geplet. Daar kun je over schrijven.’
‘We zijn er,’ hij parkeert de auto.
‘Als je nog wel over me schrijft, houd je het dan netjes?’
‘Ik schrijf niet over je.’
‘Als ik je had gekust, had je dan over me geschreven?’
‘Ja. We zijn er.’
‘Dan had je dus wel bedoelingen. Je wilde een verhaal. Je wilde een personage, maar ik was niet interessant genoeg, omdat ik je niet gekust heb. Eigenlijk ben je pervers.’
‘We zijn er.’
‘Je verzint je eigen verhaal maar, meneer de schrijver, ik laat me niet zomaar in een verhaal vangen!’
‘We zijn er.’
Ze is even stil, kalmeert. Dan zegt ze zacht:‘ Stuur je me een berichtje als het af is?’
Zij geeft hem haar nummer.
Hij start de auto en rijdt weg.

Ik herinner mij dat ik schreef over een date.
Meer herinner ik mij niet, omdat het relativeringsengeltje ook uitermate geschikt is om gênante momenten mijn hoofd uit te sturen.
Wat ik nog weet, is dat ze shag rookte.
Wat ik nog weet, is dat ze haar benen in een te vroeg stadium te dichtbij de mijne plaatste en haar onzoute grappen überhaupt niet had moeten plaatsen.
Wat ik geleerd heb, is dat dronkenschap geen goede uitgangspositie is om op date te gaan.

Beneden lijken het lijf en het hoofd van de pulppoëet rust gevonden te hebben. Na rondgedarteld te hebben met de illusie dat het lijf en hoofd dat van een hinde waren, vermoed ik dat zij zich nu op de bank gelegd hebben.
Voldaan geronk bevestigt mijn vermoeden.
Alleen zijn in een huis met een dikke halfschrijver zou een goede uitgangspositie voor een verhaal kunnen zijn, maar dan zou ik hem eer gunnen. Eer is iets dat ik mensen voornamelijk misgun, tenzij er iets moois uit iemand komt.
Uit die ronkvent is nog nooit iets moois gekomen, behalve misschien sporadisch een redelijk gelukte hollandaisesaus.

Mijn sokken kriebelen, mijn trui knelt.
Coltruien horen thuis op zwartwitfoto’s van inspirerende figuren en niet om het bovenlijf van Wolf Jacobs. Vanuit de kriebelsokken kruipt het idee omhoog om al mijn kleren uit te doen. Dat geen broek mijn beenhaar beklemd, dat geen sok mijn voetzool pest, dat geen coltrui mijn nek omklemt. Het relativeringsengeltje is in slaap gedommeld, want het idee groeit.
Het groeit, tot het buitenproportionele proporties bereikt heeft.
Het groeit, tot het zo buitenproportioneel is, dat het mij aanzet om de deur uit te rennen, naakt.
Rennen, tot voorbijgangers denken dat ik een protestactie voer.
Rennen, tot ik high word van mijn loopritme.
Rennen, tot iemand schreeuwt: ‘Wolf, ik heb een dekentje voor je. Kom hier, dan drinken we wat.’
Wie die iemand is, moet hij of zij zelf weten (maar het liefst zij, natuurlijk).
Het idee is nu zo erg gegroeid, dat het niet weg te spoelen is met een slok hete thee om me bij zinnen te brengen.
Mijn moeder komt binnen.

‘Lukt het?’ vraagt ze.
‘Ja,’ zeg ik.
‘Heb je inspiratie?’
‘Ik heb een idee, maar een slecht idee.’
‘Jammer.’
‘Ligt-ie al in coma?’ vraag ik.
Ze antwoordt met een knorrig gegrom en loopt naar de woonkamer.
Hij ligt niet in coma, want ik hoor hem met te harde stem een god verdommen.

Door het openstaande raampje is een blaadje mijn kamer in gedwarreld. Rood, als de neus van de vloekende mislukkeling. Ik pak het op en probeer er een zin op te schrijven.
Mislukt.
Het lijkt me tijd om te gaan slapen, want in dromen hoef ik geen verantwoording af te leggen voor vreemde ideeën.
Bovendien drijft zo’n idee wel over, als de nachtvorst eroverheen gegaan is.
Niemand wil een bevroren lijf, zelfs niet als er dekentjes voorhanden zijn.
Ik slaap, maar ik geloof niet dat ik droom.

Vervlakking leidt tot schuinte.
Alles lijkt diagonaal te zijn. De wegen lijken schuin omhoog te lopen, of schuin naar beneden. Men verminkt de kuiten en knieën door een duizelingwekkend stijgingspercentage, of daalt zo hard dat men vermoedt ondersteboven te gaan fietsen.
Alles diagonaal, niets meer recht. Met kromme tenen eet ik grote hoeveelheden troostvoer, of feestvoer, drink ik liters huilwijn, of lachwijn.
Ik zet de televisie aan.

Na drie woorden wordt een geïnterviewde onderbroken, want zijn lullig enthousiasme doet zijn verhaal niet genoeg stijgen.
De camera wordt stopgezet als een bijstandsmoeder vertelt over haar geldgebrek – de beelden zijn niet schrijnend, haar gemoed daalt niet genoeg.
Het programma beweegt zich kronkelend voort door de krochten van de pulp. Non-fictie wordt in een keukenmachine gegooid en een stinkend flesje met op het etiket ‘sensatie’ geleegd in die machine. Een vinger gaat naar het knopje en de weg naar beneden kan ingezet worden.

Buiten wordt alles ook schuin en door die schuinte versnelt alles.
De wettelijke maximumsnelheid is niet langer honderdtwintig kilometer per uur: zelfs de files schieten voorbij.
De mensen in de straten lopen niet meer zoals mensen eeuwenlang door straten liepen. Ze doen zes dingen tegelijk, omdat ze weten dat ze zich op een hellend vlak bevinden en op ieder moment achterover of voorover kunnen vallen. Ze sprinten door de straten, zoekend naar zijweggetjes die naar onontgonnen land leiden, waar de schuinte nog niet heeft toegeslagen – vergeefs.

Ook de nacht wordt anders:
De mens slaapt alleen liggend. Wetenschappelijk bewijs voor deze stelling is schaars, maar als ik ‘de mens’ ben, klopt zij volledig. Omdat alles schuin is, zelfs de bedden, slaapt de mens niet meer.
De mens woelt, de mens kroelt (als hij geluk heeft), hij zweet, vervloekt, traant en schenkt tenslotte maar bij. Schuin kan ik prima drinken, dan hoef ik het glas niet te kantelen.
De rust sterft langzaam uit. Ieder moment van de dag moet de mens een berg beklimmen of voorkomen dat hij tuimelt. Hij moet zich vastbinden aan zijn bed als een ruimtereiziger, maar slaapt dan niet, omdat de riemen knellen.

De schuinte slaat zelfs toe in woordenboeken.
De zwakke woorden glijden de pagina’s af, als kleuters op glijbanen die huilend met hun billen in het zand eindigen. De zwakke woorden, dat zijn woorden met te veel lettergrepen, woorden die te weinig beelden meebrengen. Als de zwakke woorden dan de grond geraakt hebben, is het de beurt aan de oude woorden. Begrippen van voor de oorlog. Één van die woorden bivakkeerde normaal gesproken onopvallend op pagina 1084, maar valt nu op de stoflaag van het schuin afgeknipte tapijt: rust. Het woord rust verlaat het woordenboek en wordt vergeten.

De rechtspraak sterft uit, de schuinspraak doet haar intrede. Binnen de schuinspraak is er veel ruimte voor kromme redenaties, want het schuine en het kromme zijn getrouwd. De gevolgen die dat heeft, passen niet meer op deze pagina en aangezien ik mij aanpas aan de vervlakking die tot de schuinte geleid heeft, houdt dit verhaal hier op. De opgeborrelde moraal is uitgeborreld nu de paginarand dichterbij komt. De verbindingen in mijn hersenen worden minder, want de woorden zijn op.

Gitzwart zou het ook kunnen zijn, dat verhaal dat je nu leest. Het zou een klaagzang kunnen zijn, een met rouw omkranste treurnis, op een bedje van ellende. Een modderstroom, een fobisch epistel. Dat is het niet, omdat het zwart niet tot verbeelding kan spreken – iets is pas waar als het zwart op wit staat. Als het zwart op zwart staat, kan niemand het lezen. Van rouw kan ook geen sprake zijn, want er is een tekort aan sterfgevallen. Voor een modderstroom is regen nodig en je had misschien al door dat dat er niet in zit in dit verhaal.

De romantiek noch de depressie is het onderwerp van deze zinnen, omdat de extremen uitgestorven zijn. Het laatste levende exemplaar was gesignaleerd in de buurt van een drankfles, die inmiddels leeg is. Grauw, groezelig grijs is hetgeen ik vertel. Het is de geschiedenis van een kwakkelaar. Het gaat over bereikbare liefdes die geen vlinders kweken en onbereikbare liefdes die, nou ja, onbereikbaar zijn. Concreter dat dit word ik niet, dus als je vaagheid vervelend vindt, raad ik je aan iets voor jezelf te gaan doen.

Als alle luikjes opengaan, openbaren zich slechts halve waarheden. Dat, en hele waarheden die we allemaal al kenden:
Als het zo voelt, dan voelt het zo.
Als het niet kan, dan kan het niet.
Als het zo moet zijn, dan moet het zo zijn.
Als alle luikjes opengaan, valt er door het raam geen smeltend asfalt te zien. Boven de weg hangt geen trillucht, je zou op blote voeten over de weg kunnen lopen. Als alle luikjes open gaan, is het te zien dat er vannacht weer geen uil tegen het raam gevlogen is, zelfs geen duif.
Als alle luikjes opengaan, is de wereld nog steeds de wereld. Natuurlijk is er honger op die wereld, natuurlijk zijn er verse liefdes die ontkurkt worden, maar buiten die gebruikelijke gebeurtenissen, ruikt het gras nog steeds naar gras.
Dat er geen sneeuw ligt, lijkt me overbodig om te vermelden.

Weet je, laat die luikjes maar dicht. Laat die aarde eerst maar eens afkoelen in een hoekje en nadenken over waarom ze zich niet misdragen heeft en geen goede daad verricht heeft.
Ondertussen zal ik me verbazen over niets in het bijzonder en me verwonderen over alles in het algemeen. Tot de afkoeling van de aarde voltooid is, vermaak ik me wel.
Dan zoek ik een hobby of een baan met groeipotentie.

Iedereen is lelijk.
Een onbekend kind sjokt met onder haar arm iets dat op een ziel lijkt, door de regen. Als zij haar tanden toont, zie ik dat er rotte tussen zitten. De jeugdige vrolijkheid van het kind lijkt verdwenen, het is of ik een oorlogsveteraan tegemoet loop.
Schuchter is ze, of ze straatstenen telt.
Haar veters zitten los en dat zal nog wel even zo blijven, vermoed ik. Onfris en ongeïnteresseerd sjort haar moeder haar mee. Niet omdat ze van het kind houdt, lijkt het, maar omdat het nu eenmaal haar taak is het te verzorgen. De moeder sjouwt wel meer mee dan het kind: kilo’s ongeluk omringen haar botten. Het resultaat van jaren fastfood hoopt zich op rond wat ooit een vrouwelijk lichaam moet zijn geweest.
Het kind, ondertussen, struikelt.
Het valt hard, maar huilt niet.
De moeder kijkt niet om, wacht tot het opgestaan is, en loopt dan verder.

Dan, verderop: een oude man, mij vaag bekend. Tot voor kort leek hij charmanter te worden met de jaren. Zijn rimpels weerkaatsen niet langer levenslust, ze lijken krassen, uit frustratie door hem in zijn kop gekerfd met een bot mes. Zijn langzame lopen is lijzig geworden, zijn fonkelogen flets. Zijn nonchalante uitstraling is cynisch geworden, het is of hij zonder zijn handen te bewegen continu zijn middelvinger naar de wereld opsteekt. Het karakteristieke baardje is verworden tot een ongezond gazon van droefheid. De wijze woorden die hij sprak, klinken nu als gelal van het soort dat vrijgezellen met een kwaaie dronk bezigen.

Nog één triest figuur en ik zal me op de dingen concentreren in plaats van op de mensen.
De dingen kunnen er niets aan doen als ze lelijk zijn.
De dingen hebben geen bijbedoelingen.
Nog één mens bekijk ik, in de hoop dat ik de vorige drie vergeet. In de hoop dat er een sprookje ontkiemt – of op zijn minst een klein verhaaltje dat het vertellen waard is.

De mens die ik zie, is een mens dat ik ken: een meisje, dat gisteren nog mooi was.
Het is een meisje dat altijd zong, ze zong zoals meisjes moeten zingen: de tonen verlieten haar mond via een omweg. Het gezang kwam uit haar tenen, bewoog haar geheimste delen, nam een stukje van haar lever mee – zodat de daar af te breken drank het lied jovialer maakte – gierde langs haar maag, waar het een knoop achterliet, haalde hartkamers overhoop en eindigde steevast, omdat het anders klankloos zou zijn, via haar stembanden en mondholte in de lucht. Als ze nu haar mond opentrekt is het of de wereld vergaat.
Het rauwe, dat zo zoet was, is ruw geworden.
Het zoete, dat zo lief was, is zuur.
Het pure, dat mij raakte, plastic.

Ik heb de mensen afgezworen, ze zijn het aanzien niet waard. Bovendien stinken ze.
De dingen stinken niet.
De eerste dingen die ik zie, zijn muren.
Muren die er niet om gevraagd hebben gemetseld te worden, er niet om gevraagd hebben beklad te zijn met graffiti; ze staan er alleen omdat de boel anders instort. Misschien zou de boel wel moeten instorten, dan viel er nog wat te beleven.
In tijden van rampspoed ontstaat saamhorigheid, zeggen de ouderen soms in een helder moment: laat maar komen, die rampspoed.
Stroom de straten vol met lava, laat de hemel vallen of – wat minder bovennatuurlijk – laat er een gek zijn die om zich heen schiet. Misschien dat er dan een lang verloren buidelzakje schoonheid opduikt (dat er liefde in dat zakje zit, geloof ik niet.)

Dit is het gedeelte waarin op miraculeuze wijze een happy end ontstaat.
Dit is het gedeelte waarin een verbale deus ex machina de wonden heelt.
Dit is het gedeelte waarin hij haar krijgt, waarin de ruzie wordt bijgelegd, waarin de verloren schat gevonden wordt en waarin de dode tóch nog bleek te leven.
Dit is het gedeelte dat ervoor zorgt dat de lezer met een glimlach het leven tegemoet stapt, zachtjes voor zich uit mompelend: ‘Het is allemaal zo erg nog niet.’
De woorden die dat zouden moeten bewerkstelligen, zijn collectief gevlucht naar mooiere verhalen.
Geef ze eens ongelijk.

Er komt iets uit de verte, ik zie het.
Een hond, een slede, een sledehond, misschien: het is koud.
Misschien een sledehond, misschien een huifkar, maar zeker geen ijscokar: het is er de tijd niet naar.
Geen ijscokar en geen tornado: tornado’s komen hier niet voor.
Het enige dat ik met zekerheid kan zeggen, is dat er iets komt.
Uit de verte.
En zelfs dat durf ik niet te zeggen, het is er, maar of het komt – geen idee.
Wat ik zie?
De sneeuw verkleurt.
De mist hangt niet langer, hij deint.
De bomen lijken te bewegen, de horizon verplaatst of wekt op zijn minst die indruk.
Dat is wat ik zie
Dat wat ik zie: misschien blijft het niet.
Misschien komt het hiernaartoe.
Dichter, dichter, dichter.
Zo dicht, dat de afstand tussen mij en dat wat ik zie, gedicht wordt.
Zo gedicht dat het poëzie wordt en geen verhaal meer te noemen is.

Ik trek mijn handschoenen aan, want als mijn koude zweet bevriest, zal ik onthand zijn.
De verte vertelt weinig.
Troebel twijfelen wolken tussen sneeuw spuien en zich inhouden.
Dat wat daar is, lijkt te bewegen.
Het komt dichterbij, tot ik de grens van een contour kan zien.
Dan gaat het weg, tot iedere grens vervaagd is.
Het moet een naam, dat daar
het beestje bij de naam
Het is geen dier, tenzij…
Een feniks.
Stof zijt gij
Tot stof zult gij wederkeren
Nee, geen feniks, vlammen ontbreken
Het vlamt niet, het vlucht
Het vliegt niet, geen vleugels
Het zweeft, misschien, maar dan zweeft het laag
Het is geen mens, mensen zijn groter – of juist kleiner
Het is niet door mensen gemaakt – het stoot geen gas uit en lijkt onschadelijk

Ha!
Lijkt onschadelijk.
Net als Geert
(…)
En Adolf.
Noemde ik die twee in één adem?
Nee, ik heb geluk.
Ik liet een pauze vallen.
Dat scheelt me een proces.
Mozkowicz, noch Mozkowicz, noch Mozkowicz, noch Mozkowicz zal mij aanklagen.

Ik dwaal af
Van Politiek, advocatuur
Naar Hummer, fantasiedier
Via vlammen en fascisme dwaal ik af
Ik dwaal zoals het ding daar dwaalt
Het beestje dat geen dier is
Het beestje zonder naam
De boter zonder vis
Het water zonder wijn,
maar troebel is het wel.
Ik heb dorst.
Koudwatervrees voor wat er zich bevindt achter mijn koudwatertralies:
IJspegels aan mijn wimpers
Rimpelige oppervlakken in de verte
Ik staar en breek mijn wimpers af
Het sneeuwt

Misschien is het een vreemdeling
Misschien is het verdwaald – ik weet dat niet zeker
Onzeker over mijn geestesgesteldheid maakt het me
Hallucineer ik waanbeelden, zie ik in een lege verte?
Wat als dat daar niets is?
Dan ben ik liever goed gestoord
Dan liever roze olifanten
Dan dit ietsig niets, iets nietsigs.
’t Zwijgt in alle tonen – zelfs de valse.

De avond valt,
Sneeuw blijft vallen
Mijn dorst blijft groeien
Dorst naar onbevroren water
(De vlokken op mijn tong voldoen niet)
Mijn honger groeit
Honger om te zien wat het is
Ik blijf kijken, zelfs nu ik ’t weer zo lelijk vind
Nu ik het weer zo lelijk vind

Ik speur met gespitste oren
Fantaseer ik een geluid of hoorde ik het?
Ontdek ik een ritme in dat daarachter?
Maakt het beestje zonder naam muziek?
Vragen zonder antwoord
Na uren van turen zonder bevrediging

Dan, achter me: een stem
Als een dropje: zacht en zoet.
‘Kom je? Het is koud’
Zegt de stem.
Het is een vrouw
Haar huid lijkt fluweel
Ze draagt alleen een ochtendjas
Al is de avond lang begonnen
‘Hoe lang sta je daar?’ vraag ik
‘Lang. Ik heb door je haar gekroeld, je nek gekust, je voelde niks.
Je stond daar starend. Alleen aandacht voor iets onbekends, ver weg.’
Terwijl ik naar iets keek wat misschien niet bestaat, stond zij achter me
Haar liefde in te houden.
Gezegend zijn de bijzienden
Voor hen is de verte altijd troebel
Was ik bijziend, dan lag ik naast die vrouw
Misschien te kijken hoe ze sliep
Of mijn oor op haar buik
Mijn armen om haar lijf
Mijn mond, haar mond, samen: nee
Ik verkoos de verte
Nu ben ik zo verkleumd dat liefde er niet in zit
Zo vermoeid dat ik kussen kan vergeten, behalve het kussen
Dat mijn hoofd ontvangt
Wat ik droom?
Dat lijkt me niets voor nu, maar iets voor ooit.
Iets voor in de verte.